Kâzım Dirik

Mehmet Kazım Dirik (1880, Manastır - 3 Temmuz 1941), Türk asker ve siyasetçi.

Mehmet Kâzım Dirik
II. (Trakya) Umumî Müfettişi
Görev süresi
9 Ağustos 1935 - 3 Temmuz 1941
Başkan Mustafa Kemal Atatürk
İsmet İnönü
Başbakan İsmet İnönü
Celal Bayar
Refik Saydam
Yerine gelen Abidin Özmen
İzmir Valisi
Görev süresi
1926-1935
Başkan Mustafa Kemal Atatürk
Başbakan İsmet İnönü
Yerine geldiği İhsan Latif Paşa
Yerine gelen Fazlı Güleç
Bitlis Valisi
Görev süresi
1924-1926
Başkan Mustafa Kemal Atatürk
Başbakan İsmet İnönü
Ali Fethi Okyar
Yerine geldiği Zihni Orhon
Yerine gelen Halit Bey
Kişisel bilgiler
Doğum Mehmet Kazım
1881
Manastır
Ölüm 3 Temmuz 1941 (60 yaşında)
Edirne
Partisi İttihat ve Terakki Partisi (1900-1918)
Cumhuriyet Halk Partisi (1923-1941)
Bitirdiği okul Kara Harp Akademisi
Mesleği Asker, siyasetçi
Ödülleri
Askerî hizmeti
Bağlılığı 1315-P. 87[1]
 Osmanlı (1900-1919)
 Türkiye (1919-1928)
Hizmet yılları 1900-1928
Rütbesi Ferik
Komutası 2. Ordu Geri Bölge Müfettişliği, 4. Ordu Geri Bölge Müfettişliği, 43. Tümen, 7. Tümen, 56. Tümen, 49. Tümen, Batum Geri Bölge Müfettişliği, 9. Ordu Kurmay Başkanlığı, Erzurum Müstahkem Mevki Komutanlığı, 15. Kolordu (vekil), TBMM Tiflis Yüksek Temsilciliği, Batı Anadolu Geri Bölge Müfettişliği, Denizcilik ve Ulaştırma Genel Müdürlüğü, 2. Tümen
Çatışma/savaşları Trablusgarp Savaşı, Balkan Savaşları, I. Dünya Savaşı, Türk Kurtuluş Savaşı

Babası Selanikli Mülazım Hasan Tahsin Bey'dir. Küçük yaşta anne ve babasını kaybetti. 1897 yılında Manastır Askerî Îdâdîsi'ne girdi. 1899 yılında Harp Okulu'nu bitirerek Piyade Teğmen oldu. 1900 yılında Debre Mutasarrıflığı ve Redif Kıt'aları Komutanlığında mühimme kâtibi olarak göreve başladı. 1904 yılında İşkodra Vali ve Komutanı Filibeli Salih Paşa'nın Yaver ve Mühimme Kâtipliğine atandı. 1906 yılında Osmanlı İmparatorluğu'nun batı sınırındaki son ilçesi olan İşkodra vilayetinin Tuz kazasına kaymakam olarak atandı.

1912'de Erkân-ı Harbiye'yi bitirerek kurmay yüzbaşı oldu. I. Dünya Savaşı'nda Çanakkale ve Suriye cephelerinde savaştı. 15 Eylül 1919 - 20 Kasım 1920 tarihleri arasında geçen Erzurum Müstahkem Mevki Komutanlığı sırasında, 29 Ekim - 9 Aralık 1919 ve 12 Haziran - 18 Eylül 1920 tarihleri arasında Kazım Karabekir'in teftiş görevi nedeniyle Erzurum'dan ayrılması üzerine onun yerine 15. Kolordu Komutanı ve Erzurum Vali Vekili olarak görev yaptı.

20 Kasım 1920 tarihinde TBMM Tiflis Fevkalade Mümessilliğine atandı. Bu görevi sırasında, 11 Mart 1921 tarihinde Batum Valiliğini ilan etti ve 28 Mart 1921 tarihine kadar Batum Askeri Valiliği görevini yaptı. Bu görevi nedeniyle hem ilk valiliğini yapmış oldu hem de Batum'un son valisi olarak tarihteki yerini almış oldu. Savaştan sonra Kırmızı şeritli İstiklâl Madalyası ile taltif edildi.

26 Eylül 1923 tarihinde merkezi Bitlis'te bulunan 2. Tümen Komutanlığı'na atandı. Bu görevi sırasında, 23 Haziran 1924 tarihinden itibaren Siirt ve 30 Temmuz 1924 tarihinden itibaren Bitlis Vali Vekilliği yaptı. 20 Eylül 1925'te Bitlis Valiliğine asaleten atandı. 16 Ekim 1925'te askeri hizmetten mülki hizmete geçti. Böylece askerlikle olan bağlarını fiilen koparmış oldu. 16 Mart 1926 tarihinde İzmir Valiliğine atandı. 1928'de mülki hizmeti tercih etti ve Korgeneral rütbesiyle askerlikten emekliye ayrıldı. İzmir'de valilik yaptığı dönem Mustafa Kemal'e İzmir Suikastı teşebbüsünün düzenlendiği dönemdir. 9 Ağustos 1935 tarihinde merkezi Edirne'de bulunan İkinci (Trakya) Umumî Müfettişliği'ne atandı. Bu görevini öldüğü 3 Temmuz 1941 tarihine kadar sürdürdü. 1937 yılındaki Trakya Manevraları sırasında görev aldı. Genel Müfettişliği sırasında köy kalkınması ve eğitim konularında yaptığı çalışmalar bölge halkının yaşam düzeyini yükseltti. Vefatından sonra İzmir Kokluca Mezarlığı'na defnedildiyse de daha sonra mezar Anıtkabir'e nakledilmiştir. Kokluca'daki yazıt semboliktir.

Kaynakça

  1. T.C. Genelkurmay Harp Tarihi Başkanlığı Yayınları, Türk İstiklâl Harbine Katılan Tümen ve Daha Üst Kademelerdeki Komutanların Biyografileri, Genelkurmay Başkanlığı Basımevi, Ankara, 1972, s. 114.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.