Paratiroid hormon

Paratiroid hormon, parathormon veya PTH, paratiroid bezi tarafından salgılanan, vücutta kalsiyum metabolizmasının düzenlenmesinde rol alan hormon.

Paratiroid hormon
Uygun yapılar
PDBOrtolog araması: PDBe RCSB
Tanımlayıcılar
Başka adlarPTH
Dış kimliklerOMIM: 168450 MGI: 97799 HomoloGene: 266 GeneCards: PTH
Gen yerleşimi (İnsan)
Krom.11. Kromozom (insan)[1]
Bant11p15.3Başlangıç13,492,054 [1]
Bitiş13,496,181 [1]
RNA ekspresyonu deseni
Daha çok ekspresyon verisi başvurusu
Ortologlar
TürlerİnsanFare
Entrez

5741

19226

Ensembl

ENSG00000152266

ENSMUSG00000059077

UniProt

P01270

Q9Z0L6

RefSeq (mRNA)

NM_000315
NM_001316352

NM_020623

RefSeq (protein)

NP_000306
NP_001303281

NP_065648

Yerleşim (UCSC)Krom. 11: 13.49 – 13.5 Mbn/a
PubMed araması[2][3]
Vikiveri
İnsan'ı Gör/DüzenleFare'yi Gör/Düzenle

Vücutta kalsiyum metabolizmasını ayarlayan en önemli hormondur. Bu hormon dokularda kendi reseptorüne bağlanarak işlev göstermekte, kan kalsiyum seviyesinin yükselmesine ve kan fosfor düzeyinin düşmesine neden olur. Hormonun aşırı salgılandığı durum hiperparatiroidi, az salgılandığı duruma ise hipoparatiroidi adı verilir.

Biyokimyasal yapısı

Paratiroid hormon (PTH) polipeptid yapısında bir hormondur. PTH disülfit bağı içermeyen 84 amino asitlik tek bir polipepdit zinciri olarak salgılanır. Bazik amino asitlerin yapıya yüksek miktarda katılması proteine bazik bir karakter kazandırır. İnsülin ve pek çok peptit hormon gibi prehormon (hormon-öncülü) olarak sentezlenir.

Fonksiyonu

PTH plazma kalsiyum düzeylerini artırdığı için düşük kalsiyum düzeyi ile (hipokalsemi) sentezlenmesi uyarılır. Yüksek kalsiyum düzeyi ile de sentez inhibe olur. Ayrıca D vitamininin en aktif formu olan 1-25 dihidroksikolekalsiferol PTH sentezini inhibe eder. Beta adrenerjik agonistler ve düşük plazma magnezyum düzeyleri ise PTH salgısını artırır.

PTH hücre zarındaki spesifik reseptörü ile etki gösterir. PTH adenilat siklazı aktive eder. Yükselen hücre içi cAMP düzeyleri sonuçta böbrek tübüllerinden kalsiyumun geri emilimini artırır. Böbreklerden kalsiyum atılımı azaltılırken fosfat atılımı artılrılarak plazma fosfat düzeyleri düşer. Bu durum 25 hidroksikolekalsiferolün hidroksilasyonunu uyararak D vitaminin aktif formunun yapımını uyarır.

PTH salgısı arttığında kemikte rezopsiyonu arttırır. Düşük derişimde arka arkaya salınımlar ise mineralizasyonu arttırır.

PTH'un böbrekler üzerine olan etkisinin toplam sonucu, plazma kalsiyum düzeyinin artması, plazma fosfat düzeyinin düşmesi ve D vitamini aktivitesinin artmasıdır. D vitamini; kemik ve bağırsaklara etki ederek plazma kalsiyum düzeyini yükseltir.

İlişkili hastalıklar

Hormonun aşırı salgılandığı duruma hiperparatiroidi, az salgılandığı duruma ise hipoparatiroidi adı verilir. Primer ve sekonder hiperparatirodi görülebilir. Hormonun azlığı ya da çokluğu çeşitli sağlık sorunlarına neden olabilir.Ayrıca az salgılanmasında Ağrılı kasılmalar (tetani) ortaya çıkar ve çok salgılandığı zaman Böbrek taşı (nephrolithiasis) oluşur.

Kaynakça

  1. GRCh38: Ensembl release 89: ENSG00000152266 - Ensembl, May 2017
  2. "İnsan PubMed Başvurusu:". National Center for Biotechnology Information, U.S. National Library of Medicine.
  3. "Fare PubMed Başvurusu:". National Center for Biotechnology Information, U.S. National Library of Medicine.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.