Bulhasan, Gemerek
Bulhasan, Sivas ilinin Gemerek ilçesine bağlı bir köydür.
Bulhasan | |
---|---|
Ülke |
![]() |
İl | Sivas |
İlçe | Gemerek |
Coğrafi bölge | İç Anadolu Bölgesi |
Nüfus (2000) | |
• Toplam | 218 |
Zaman dilimi | UTC+03.00 (UDAZD) |
İl alan kodu | 0346 |
İl plaka kodu | 58 |
Posta kodu | 58840 |
Tarihçe
Köy halkı, Oğuz Türkleri yani Türkmenlerinin İlbeyli boyundandır[1]. BOLASANLU CEMAATİ Salur Boyuna mensup olup Türkmen taifesindendir. Grubu ise BAZEKİ Cemaatidir. Bolasanlu Cemaati (Sivas Gemerek Bulhasan, Malatya Bolhasan/Bolasan, Antalya Manavgat Bolasan) ile alakalıdır.[2] Bu Bolhasan ya da Bulhasan ismi Anadolu’nun Fethi ve Ebu’l-Hasan Harakanî'den aldığı net olup Kars'ın Bulhasan köyü bunu daha net göstermektedir.[3] Osmanlı arşivlerinden alınan bilgilere göre köy, Emlak yöresi köylerinden olup kuruluşu 18. yüzyıl sonlarına uzanmaktadır. Köyünün kuruluşuyla alakalı pek fazla resmi bilgi olmayıp elde olan bilgiler de rivayetlere dayanmaktadır. 1500'lü yıllarda Bulhasan köyü yakınlarındaki Körhane mevkinin bir köy olduğu bilinmekte olup Osmanlı dönemine ait evraklarda Döger namı diğer Körhane olarak isimlendirilmektedir. Köy halkının Türkmenlerin Salur ve Döger boylarına mensup olduğu düşünülmektedir.[4][5] Tahmini olarak 1750 -1800 yıllarında Afganistan dolaylarından gelen ve göçebe olarak hayat süren halkın izine ilk olarak Gemerek ilçesine baglı Burhan köyü civarında, Kızılırmak kenarında rastlanır. Buradan da göçen halk Bulhasan bucağı denilen Keklicek köyünün güneydoğusundaki Kızılırmak kenarındaki mevkiye yerleşmişlerdir. Bir süre hayatlarını orada sürdürdükten sonra köyün şu anda bulunduğu 2100 rakımlı Karababa dağının eteklerindeki vadiye yerleşmişlerdir. (bu bir varsayımdır.kaynak yoktur.)
İlk rivayete göre; Bulhasan bucağında otağı kurmuş ailelerden birinden baba ve oğlu, o tarihte ormanlık olan Karababa dağına gezmeye gitmişlerdir. Baba ve oğul, bir pınarın başında dinlenirken (edindiğimiz bilgiye göre bu pınar köy içinden geçen derenin kenarındaki Çatıöz pınarıdır) karşılarına altın sarısı büyük bir yılan çıkar. Baba ve oğul irkilirler. O sırada yılan gözden kaybolur. Babası oğluna "oğlum bul Hasan" diye seslenir ve yılan o sırada gözden kaybolur. Sonra bu mekanlar hoşlarına gider ve Kızılırmak kıyısında bulunan diğer aileleleri buraya davet ederler.
Aynı rivayetin başka versiyonunda Hasan'ın ormanda kaybolduğu ve babası oğlunu günlerce ormanda aradığını ve bulunca da sevinip "Buldum Hasan'ı" diyerek nidalar attığını, sonraları diğer aileleri buraya çağırdığı, köyün de böylece kurulduğu rivayet edilir.
Diğer ve daha güçlü olan rivayete göre ise, şu anki köy sınırları içinde yer alan Ziyaret dağı adı verilen dağda metfun bulunan zatın yedi kardeşi vardır[6]. Yedi kardeş Afganistan’ın Kuzeydoğusunda yer alan Bulhasan adı verilen bölgeden gelmişlerdir[7]. Yedi kardeşin tamamı, yapılan bir savaşta şehit olurlar ve cenazeleri birbirini görür konumdaki yedi ayrı dağa defnedilir. Ziyaret dağında[8] metfun bulunan zatın adının da Bulhasan Devlet-lû olduğu, köyün adının da buradan geldiği diğer bir rivayettir. Zaten köyün yaşlılarından alınan bilgiye göre köy, kuruluşu itibarıyla de yedi hanedir ve köydeki sülaleler de bu ailelerden gelmektedir.
Coğrafya
Sivas iline 156 km, Gemerek ilçesine 37 km uzaklıktadır.
Nüfus
Yıllara göre köy nüfus verileri | |
---|---|
2007 | |
2000 | 218 |
1997 | 194 |
Kaynakça
- İlbeyli Türkmenleri Suriye ve Irak'ın Kuzeyi ile Gaziantep'te yaşayan Türkmenler olup Sivas'ın kuzeyi ile Tokat ve Amasya bölgesi civarlarında yaşayan farklı Türkmen aşiret, cemaat, boylarından müteşekkildir. Ayrıntılı bilgi için bakınız: KEMALETTİN KUZUCU, OSMANLI DÖNEMİNDE SİVAS İLBEYLİLERİ VE İLBEYLİ KAZASI; http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/19/1272/14646.pdf%5Bölü/kırık+bağlantı%5D
- Ayrıntılı bilgi için bakınız Yusuf Halaçoğlu, Anadolu'da Aşiretler, Cemaatler, Oymaklar (1453-1650), Cilt 1, TTK Basımevi, Ankara 2003, sayfa 363
- "Arşivlenmiş kopya". 10 Eylül 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Eylül 2014.
- Yunus Koç, XVI. Yüzyılda Bir Osmanlı Sancağının İskân ve Nüfus Yapısı, Kültür Bakanlığı. Yayınları, Ankara 1989.
- Ali Bıyık, Sivas Gemerek Oğuz/Türkmen/Yörük İzleri, Erciyes Üniversitesi Tarihi Bölümü I. Öğrenci Sempozyumu Mayıs 2010,
- Ayrıntılı bilgi için bakınız Karababa Efsanesi
- Afganistan'daki Bulhasan adlı bölgeyi uydu bağlantısındanbulmak mümkündür
- Ziyaret dağı için bakınız: Bulhasan Resimleri