Akordeon
Akordeon,[1] akordiyon[2] ya da akordion, bir körüğü harekete geçirmekle yaratılan hava akımının etkilediği serbest metal dillerinin titreşmesiyle ses çıkaran havalı çalgıdır.
Günümüz Türkiye Gürcülerinin bulunduğu Artvin ve Ardahan bölgelerinde yaygın olarak kullanılmaktadır.
Bir ya da iki kılavuz ile bir körükten oluşan akordiyonda, serbest metal dillerin titreşmesi, klavyenin tuşlarına basmakla sağlanır.
Tarihi
Akordeon'un ilkel şeklinin 1822'de Berlin'de Christian Friedrich Ludwig Buschmann tarafından icat edildiğine inanılır. Ama yakın zamanda akordeon olarak adlandırılabilecek bir enstrümanın 1816'da veya daha önceki bir tarihte Nürnbergli Friedrich Lohner tarafından kullanıldığı saptanmıştır.[3]
Akordeon ismine ilk patent ise 1839'da, Viyanalı org ve piyano yapımcısı Cyrillus Demian tarafından günümüzdeki akerdeona çok da benzemeyen tek klavyeli küçük bir çalgı alındı. Kısa sürede, birçok firma bu yenin çalgının üretimine girişti. "Diyatonik akordeon" denilen ve diyezli ya da bemollü sesleri veremeyen bu çalgı, köylere kadar yayıldı. 1880'de,iki klavyeli kromatik akordeon gerçekleştirildi. Diyezli ve bemollü sesleri de verebilen bu yeni akordeon, kısa sürede çok tutundu. 1940'ta daha da gelişti ve konser akordeon adını aldı. George Auric ve Jean Françaix gibi besteciler bu çalgı için birçok parça besteledi.
Örnekler
Akordeon Kurumları
- Accordion Teacher's Guild (ATG)
- American Accordion Musicological Society
- American Accordionists' Association (AAA)
- Closet Accordion Players of America (CAPA)
- Confédération Internationale des Accordéonistes
- Accordion Federation of North America (AFNA)
- UK National Accordion Organisation
Ayrıca bakınız
Kaynakça
- "Akordeon". TDK. Erişim tarihi: 11 Kasım 2010.
- "Akordeon". TDK. Erişim tarihi: 11 Kasım 2010.
- This is the accordion owned by Fredrik Dillner of Sweden which was built by F. Lohner of Nürnberg, in the German State of Bavyera in 1816 or earlier. Bkz Interview With Fredrik Dillner - The Owner Of What May Be The World's Oldest Accordion (Probably Built In 1816 Or Earlier)
Dış bağlantılar
Wikimedia Commons'ta accordions ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |
- Accordion Apocalypse - Antik akordeon müzesi, servisler, dersler.
- Accordion Trainer - Will teach you the Stradella basses as a game.
- "Accordionists" Blog
- Accordion Radio
- American Accordion Musicological Society
- Chromatic C-system button layout
- Classical Free Reed, Inc., The - An organization dedicated to the advancement of free-reed instruments in classical music.
- Confédération Internationale des Accordéonistes, a member of the IMC, sponsored by UNESCO
- Information about accordions with Stradella bass system, table for creation of additional chords with the Stradella bass system
- UK Accordionist - Nikolai Ryskov
- Videos and flashcards to learn Stradella bass system